MADENCİLİK VE ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRME

(ÇED)  SÜRECİ

Av.Sücaattin BARAN

Jeoloji Yüksek Mühendisi(İTÜ)

         Madencilik faaliyetleri gerek arama gerekse işletme ve cevher hazırlama faaliyetleri esnasında çevreye çok ciddi olumsuz etkileri olabilecek faaliyetler olup detay bilimsel dayanaklı hukuki ve idari önlemler alınması gerekmektedir.

            İş bu nedenle konu ile ilgili Merkezi idare T.C. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Çevresel Etki Değerlendirme İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü)  tarafından 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 10 uncu maddesine dayanılarak  en son 29.07.2022 tarih ve  31907 RG sayılı Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği Hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur.

            Söz konusu Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmelik Ek’inde yer alan listelerde (Ek-1, Ek-2) hangi faaliyetlerin  ÇED incelemesine tabi olduğu ve bu değerlendirmelere ilişkin usul ve yöntemler açıklanmıştır.

           Buna göre:

  EK– 1ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ UYGULANACAK PROJELER LİSTESİ: Madde 25 te:

 a) 25 hektar ve üzeri arazi yüzeyinde (Kazı ve döküm alanı dâhil) planlanan açık işletmeler,

1. b) Fiziksel yöntemler hariç, cevher zenginleştirme tesisleri ve/veya bu zenginleştirme tesislerine ilişkin atık tesisleri,[1]

Doğrudan ÇED e tabi Madencilik projeleri olarak açıklanmıştır.

 EK-2:ÇEVRESEL ETKİLERİ ÖN İNCELEME VE DEĞERLENDİRMEYE TABİ PROJELER(Ek-1’deki Listede Yer Alan Alt Sınırlar Bu Listede Üst Sınır Olarak Alınır) için Madde 45 te açıklanan

 Madencilik projeleri;

1. a) Madenlerin çıkarılması (Ek-1 listesinde yer almayanlar),
2. b) (Danıştay Altıncı Dairesinin 16/2/2023 tarihli ve E.:2022/7391 sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan bent: 000 m³/yıl ve üzeri kapasiteli blok mermer ve dekoratif taşların kesme, işleme ve sayalama  tesisleri,)

1. c) Karbondioksit, metan gazı ve diğer gazların çıkartılması,

ç) Petrol, doğalgaz ve kayagazının aranması ve/veya çıkarılması (Sismik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, jeofizik vb. yöntemle yapılan aramalar hariç) (Ek-1’de yer almayanlar),   d) Maden arama projeleri (Sismik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, Jeolojik haritalama, jeofizik       etüt, karot, kırıntı ve numune alma vb. yöntemlerle yapılan aramalar hariç)

1. e) Kırma, eleme, yıkama, kurutma ve cevher hazırlama işlemlerinden en az birini yapan tesisler,
2. f) Fiziksel Yöntemler uygulanan cevher zenginleştirme tesisleri ve/veya bu zenginleştirme

tesislerine ilişkin atık tesisleri,

46-Kömür işleme tesisleri;

1. a) Havagazı ve kok fabrikaları,

b)Kömür briketleme tesisleri,

    c)Lavvar tesisleri,

47-Petrokok ve kömür depolama, sınıflama ve ambalajlama tesisleri (Perakende satış birimleri

hariç),

48-Kireç fabrikaları ve/veya alçı fabrikaları,

49-Manyezit işleme tesisleri,

50-Perlit ve benzeri maden genleştirme tesisleri,

 Çevresel Etkileri Ön İnceleme Ve Değerlendirmeye Tabi Madencilik Projeleri Olarak açıklanmıştır.

 3213 sayılı Maden Kanunun 17/9 maddesine göre:

 (Ek fıkra: 28/11/2017-7061/48 md.) Jeolojik haritalama, jeofizik etüd, sismik, karot, kırıntı ve numune alma ile bunlara yönelik sathi hazırlık işlemleri içeren faaliyetler için çevresel etki değerlendirmesi kararı aranmaz.

İş bu nedenle yönetmelikte:

EK-2:ÇEVRESEL ETKİLERİ ÖN İNCELEME VE DEĞERLENDİRMEYE TABİ PROJELER için Madde 45 /d hükmünde “Maden arama projeleri (Sismik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, Jeolojik haritalama, jeofizik etüt, karot, kırıntı ve numune alma vb. yöntemlerle yapılan aramalar hariç”ifadesine yer verilmiş olup Sismik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, Jeolojik haritalama, jeofizik etüt, karot, kırıntı ve numune alma vb. yöntemlerle yapılan Maden aramaları ÇED e tabi değildir. Diğer yöntemlerle yapılacak Maden aramaları ise Çevresel Etkileri Ön İnceleme Ve Değerlendirmeye Tabi Madencilik Projeleri (Ek-2) Olarak açıklanmıştır.

 Sonuç olarak:

Madencilik faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, 2872 sayılı Çevre Kanunun 10. Maddesi          (Değişik: 26/4/2006-5491/7 md.) ve ilgili mevzuat ÇED YÖNETMELİĞİ uyarınca :

Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez.09.10.2024

Av.Sücaattin BARAN